تالاب زریوار همچنان در معرض فشار فعالیتهای انسانی و تغییر کاربری اراضی
حیوان خانگی: کردستان تالاب زریوار که یکی از مهم ترین تالاب های موجود در کشور است، سال هاست که با مشکلاتی نظیر تغییر کاربری اراضی، برداشت بی رویه منابع آب، ورود فاضلاب های انسانی و فضولات دامی، رسوب گذاری و ساخت وسازهای بدون مجوز دست وپنجە نرم می کند؛ تهدیدهایی کە تعادل اکوسیستم حساس تالاب را بر هم زده و کارکردهای حیاتی آن برای محیط زیست و جامعه محلی را به خطر انداخته است.
با افزایش فشار جمعیت شهری و روستایی اطراف تالاب، متاسفانە برنامه های کوتاه مدت و پروژه محور برای احیای تالاب نتوانسته اند تأثیر قابل توجه و بلندمدتی داشته باشند؛ خیلی از اقدامات حفاظتی تنها محدود به رویارویی با اثرات فوری شده و مدیریت جامع و علمی که همه ذی نفعان از مردم محلی گرفته تا سازمانهای دولتی در آن مشارکت داشته باشند، تا حالا بصورت کامل اجرائی نشده است.
دراین میان کارشناسان محیط زیست تأکید می کنند که تالاب ها خصوصاً زریوار، بعنوان آخرین بخش حوزه آبخیز، بیشترین تأثیر را از کارهای بالادست می پذیرند. ازاین رو حفاظت پایدار آن نیازمند برنامه ریزی یکپارچه، مشارکت گسترده جامعه محلی، نظارت مستمر بر آلاینده ها و پیشگیری از ساخت وسازهای مجاز نمی باشد تا این اکوسیستم باارزش بتواند خدمات محیط زیست، اقتصادی و اجتماعی خودرا حفظ کند.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی کردستان اظهار داشت: تالاب ها از حساس ترین اکوسیستم های طبیعی هستند که به سبب قرار گرفتن در آخر حوزه های آبخیز، بیشترین تأثیر را از کارهای انسانی می پذیرند و محافظت از آنها نیازمند برنامه های علمی، مشارکتی و طولانی مدت است.
معروف قادری در گفت و گو با ایسنا اظهار نمود: تالاب ها از ارزشمندترین و حیاتی ترین زیست بوم های کره زمین به شمار می روند که خدمات گوناگون محیط زیست، اقتصادی و اجتماعی برای جوامع انسانی دارند و بنابراین در سطح جهانی توجه ویژه ای به محافظت از آنها می شود.
وی ضمن اشاره به تشکیل کنوانسیون محافظت از تالاب ها اضافه کرد: در سال ۱۳۴۹ و با برگزاری نشست بین المللی در شهر رامسر، کنوانسیون محافظت از تالاب ها شکل گرفت که هم اکنون بالاتر از ۱۷۰ کشور عضو آن هستند و ایران نیز ده ها تالاب ثبت شده در این کنوانسیون دارد.
قادری افزود: تالاب ها به سبب قرار گرفتن در پایین دست حوزه های آبخیز، بیشترین تأثیر را از کارهای انسانی می پذیرند؛ به صورتی که تغییر کاربری اراضی، کشاورزی ناپایدار، سدسازی، برداشت بی رویه منابع آب، ورود فاضلاب ها، رسوب گذاری و آلودگی ها از مهم ترین عوامل تهدیدکننده آنها به حساب می آید.
وی درباره ی چرایی پروژه محور بودن اقدامات احیای تالاب ها اظهار داشت: این زیست بوم ها خیلی حساس و شکننده اند و هرگونه اقدام باید علمی، پژوهش محور و با احتیاط صورت گیرد، ازاین رو خیلی از کارها در قالب پروژه های مشخص و محدود اجرا می شود و تمرکز اصلی بر مدیریت تهدیدها در سطح حوضه آبخیز است.
معاون محیط زیست کردستان ضمن اشاره به وضعیت تالاب زریوار بیان نمود: طی سالیان اخیر اقدامات مختلفی برای کاهش تهدیدها انجام شده که همچون آن می توان به اجرای طرح های کنترل رسوب با همکاری منابع طبیعی، تجهیز امکانات رویارویی با آتش سوزی برای جوامع محلی و ادارات، پایش آلودگی ها، هدایت فاضلاب حدود ۱۰ روستا و شهر مریوان به تصفیه خانه و مدیریت فضولات دامی اشاره نمود.
ایشان در ادامه اضافه کرد: برنامه جامع مدیریت تالاب زریوار نیز طی چهار سال و با مشارکت گسترده ذی نفعان محلی، دستگاه های اجرائی، کشاورزان، معتمدان محلی و کارشناسان تدوین شده و برعکس خیلی از برنامه ها که از بالا به پایین طراحی می شوند، این برنامه با نگاه مشارکتی و از پایین به بالا تهیه شده است.
قادری درباره ی ساخت وسازهای بدون مجوز در حاشیه تالاب نیز اظهار داشت: هیچ یک از این ساخت وسازها مجوز محیط زیستی ندارند و اقدامات قضایی مختلفی برای پیشگیری از آنها انجام شده است و همین طور توسعه روستاها به سوی محدوده تالاب محدود شده است.
وی تاکید کرد: حفاظت پایدار از تالاب ها نیازمند همکاری مستمر دستگاه های اجرائی، مشارکت مردم محلی و مدیریت یکپارچه در کل حوزه آبخیز است، برای اینکه هرگونه فعالیت ناصحیح در بالادست، در نهایت اثر خودرا بر این زیست بوم های حساس نشان داده است.
بطور خلاصه، با افزایش فشار جمعیت شهری و روستایی اطراف تالاب، متاسفانە برنامه های کوتاه مدت و پروژه محور برای احیای تالاب نتوانسته اند تأثیر قابل توجه و بلندمدتی داشته باشند؛ بسیاری از اقدامات حفاظتی تنها محدود به رویارویی با اثرات فوری شده و مدیریت جامع و علمی که همه ذی نفعان از مردم محلی گرفته تا سازمانهای دولتی در آن مشارکت داشته باشند، تا حالا به طور کامل اجرائی نشده است. وی ضمن اشاره به تشکیل کنوانسیون حفاظت از تالاب ها افزود: در سال ۱۳۴۹ و با برگزاری نشست بین المللی در شهر رامسر، کنوانسیون حفاظت از تالاب ها شکل گرفت که حالا بیشتر از ۱۷۰ کشور عضو آن هستند و ایران نیز ده ها تالاب ثبت شده در این کنوانسیون دارد. ایشان در ادامه افزود: برنامه جامع مدیریت تالاب زریوار نیز طی چهار سال و با مشارکت گسترده ذی نفعان محلی، دستگاههای اجرائی، کشاورزان، معتمدان محلی و کارشناسان تدوین شده و برعکس بسیاری از برنامه ها که از بالا به پایین طراحی می شوند، این برنامه با نگاه مشارکتی و از پایین به بالا تهیه شده است.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۴ بعلاوه ۱