باقر نظامی، مدیر ملی پروژه محافظت از یوزپلنگ آسیایی و زیستگاه های مرتبط در گفتگو با خبرنگار مهر درباره ی آخرین وضعیت هلیا، یوزپلنگ ماده میاندشت و توله هایش اظهار داشت: این مورد حساس است و باید با دقت درباره ی آن اطلاع رسانی شود. هلیا سومین زایمان خودرا تجربه کرده و در زایمان های اول و دوم هر بار دو توله داشته است. احتمال خیلی زیاد این زایمان در خردادماه ۱۴۰۴ در منطقه میاندشت روی داده و بر مبنای وضعیت ظاهری و اندازه توله ها، آنها حال حدود یک ساله هستند.
آخرین مشاهده هلیا و توله ها در میاندشت
وی اضافه کرد: این پنج توله در طول یک سال قبل در منطقه میاندشت خراسان شمالی در سلامت کامل بودند و بصورت مرتب مشاهده می شدند. آخرین ثبت مشاهده آنها در تاریخ ۱۵ اردیبهشت امسال در بخش جنوبی میاندشت و در محدوده حفاظتگاه مشارکتی یوزکنام انجام شد.
نظامی اضافه کرد: بعد از آن، با توجه به این که توله ها وارد سال دوم زندگی خود می شوند، رفتار طبیعی یوزها تغییر می کند. یوز مادر در این دوره توله ها را برای یادگیری مسیرها، زیستگاه و مهارت های بقا به مناطق مختلف جابه جا می کند و امکان دارد از محدوده اولیه بیرون بروند.
حفاظتگاه مشارکتی در منطقه ای با تعارضات متعدد
مدیر ملی پروژه محافظت از یوزپلنگ آسیایی ضمن اشاره به شرایط منطقه اظهار داشت: یوزکنام جزو مناطق تحت مدیریت رسمی سازمان حفاظت محیط زیست نیست و گروههای مردمی و انجمن صنفی قرق های خصوصی بصورت داوطلبانه در این منطقه با وسعت بالاتر از ۴۰۰ هزار هکتار فعالیت حفاظتی انجام می دهند. وی ادامه داد: این منطقه با وجود ارزش بالای زیستگاهی، با تعارضات زیادی مانند حضور دام، شتر، شکارچی، جاده، معدن و کارهای کشاورزی روبرو است. هنوز نمی توان درباره ی مرگ دو توله با قطعیت صحبت کرد.
نظامی درباره ی احتمال از دست رفتن دو توله هلیا اظهار داشت: یوزها حیواناتی مخفی کار با رفتارهای پیچیده هستند و نمی توانیم با قطعیت اعلام نماییم که این دو توله از بین رفته اند. در آخرین مشاهده، سه توله همراه هلیا دیده شدند و یکی از توله ها آثار خون روی سینه داشت که نشان می داد اخیرا شکاری انجام داده اند و بعد از تغذیه درحال استراحت بودند و بعید نیست دو توله دیگر در نقطه ای دیگر پنهان شده باشند یا روی لاشه شکار باقیمانده باشند. اگر در مشاهده های بعدی نیز هلیا فقط با سه توله دیده شود، آن زمان میتوان با احتمال بالا درباره ی از دست رفتن دو توله صحبت کرد.
چالش اصلی یوزها؛ تلفات بعد از تولد
مدیر ملی پروژه محافظت از یوزپلنگ آسیایی تاکید کرد: ما در زمینه زادآوری یوزها موفقیت هایی داشته ایم، اما در نگهداری و ممانعت از مرگ ومیر آنها با چالش جدی مواجه هستیم.
وی اظهار داشت: مهم ترین مشکل یوزها جابه جایی زیاد بین زیستگاه هاست. این جابه جایی ها موجب می شود یوزها در مناطق آزاد با تهدیدهایی مانند سگ های گله، جاده ها، شکارچیان و برخی تعارضات انسانی مواجه شوند و ضرورت همکاری دستگاه های مختلف برای نجات یوز وجود دارد.
نظامی ضمن اشاره به نقش دستگاه های دیگر در محافظت از یوزها اظهار داشت: محافظت از یوز یک موضوع بین دستگاهی است و سازمان حفاظت محیط زیست به تنهایی نمی تواند همه مشکلات را حل کند. موضوع هایی مانند ایمن سازی جاده ها، همکاری منابع طبیعی، امور عشایری و مدیریت کارهای معدنی نیازمند همراهی سایر دستگاه هاست.
وی اضافه کرد: در سالهای گذشته تلفات جاده ای یکی از عاملهای مهم کاهش جمعیت یوزها بوده و برای کاهش این تهدید، جلسات مختلفی با وزارت راه برگزار شده و ابلاغ هایی برای تکمیل فنس کشی مسیرهای خطرناک انجام شده است.
همکاری جوامع محلی و حفاظت مشارکتی
مدیر ملی پروژه محافظت از یوزپلنگ آسیایی تصریح کرد: در سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ در تمام زیستگاه های یوز از ظرفیت همیاران و جوامع محلی برای حفاظت استفاده می شود و حفاظت مشارکتی در یوزکنام نیز اهمیت بالای ی در پایش و مراقبت از این زیستگاه دارد و یوزپلنگ در تولیدمثل حیوان موفقی نشان داده، اما مسئله اصلی ما ممانعت از مرگ ومیر و حفظ توله هایی است که متولد می شوند.
هنوز نمی توان در رابطه با ی مرگ دو توله با قطعیت صحبت کرد. نظامی در رابطه با ی احتمال از دست رفتن دو توله هلیا عنوان کرد: یوزها حیواناتی مخفی کار با رفتارهای پیچیده هستند و نمی توانیم با قطعیت اعلام نماییم که این دو توله از بین رفته اند. در آخرین مشاهده، سه توله همراه هلیا دیده شدند و یکی از توله ها آثار خون روی سینه داشت که نشان می داد به تازگی شکاری انجام داده اند و پس از تغذیه در حال استراحت بودند و بعید نیست دو توله دیگر در نقطه ای دیگر پنهان شده باشند یا روی لاشه شکار باقی مانده باشند. مبحث هایی مانند ایمن سازی جاده ها، همکاری منابع طبیعی، امور عشایری و مدیریت کارهای معدنی نیازمند همراهی سایر دستگاه هاست. وی افزود: در سال های گذشته تلفات جاده ای یکی از عاملهای مهم کاهش جمعیت یوزها بوده و برای کاهش این تهدید، جلسات مختلفی با وزارت راه برگزار شده و ابلاغ هایی برای تکمیل فنس کشی مسیرهای خطرناک انجام شده است.
منبع: حیوان خانگی